Stikstof is uitgegroeid tot het schoolvoorbeeld van wat er structureel misgaat in Nederland. Al meer dan tien jaar wordt beleid gebouwd op een rekenmodel waarvan biologen, wiskundigen én chemici zeggen dat het geen betrouwbare basis vormt voor natuurbeleid. Toch is dit model leidend gebleven. Niet omdat het klopt. Niet omdat het werkt. Maar omdat het ooit is ingevoerd en daarna onaantastbaar werd verklaard.

Alsof dat nog niet genoeg is, hanteert Nederland normen die aanzienlijk strenger zijn dan die van onze buurlanden. Duitsland, België en Frankrijk werken met andere grenzen en kennen daardoor minder verlammend beleid. Nederland wijkt bewust af en legt zichzelf daarmee stil. Niet uit noodzaak, maar uit systeemtrouw.

Dat is geen democratie.
Dat is systeempolitiek.

Systeempolitiek stelt modellen boven mensen, procedures boven gezond verstand en juridische redeneringen boven maatschappelijke realiteit. In Den Haag heet dat zorgvuldig bestuur. In de praktijk is het vaak besluiteloosheid, verhuld met beleidsjargon, rapporten en “verplichte kaders”.

Wie dat benoemt, krijgt een etiket opgeplakt. Partijen als ONS Voorne en GroenLinks-PvdA spreken dan over populisme. Dat is geen debat, dat is framing. Want beleid bekritiseren omdat het niet klopt, is geen populisme. Inwoners serieus nemen evenmin.

Het echte probleem zit bij partijen die doen alsof er geen alternatief is. Die inspraak organiseren terwijl de uitkomst al vaststaat. Die begrip tonen, maar vervolgens exact uitvoeren wat het systeem voorschrijft. Dat is geen bestuur. Dat is toneel. En precies daar verdwijnt het vertrouwen.

Ook lokaal zien we dit patroon terug. IBV presenteert zich nu plots als vernieuwd, nu er raadsleden zijn opgestapt. Maar de lijsttrekker, meneer Kap, zit er nog steeds. Onder zijn leiding steunde IBV nieuwbouw voor statushouders en windmolens, niet vanuit draagvlak, maar omdat het “moest van het Rijk”. Dat is geen koerswijziging, dat is systeempolitiek in stand houden.

Diezelfde denkwijze lag ten grondslag aan dossiers als de Willemansweg in Oostvoorne. Containerwoningen zouden er “moeten” komen, niet omdat het logisch of gewenst was, maar omdat procedures dat voorschreven. De beslissing stond vast, inspraak was bijzaak.

Dat is lokale systeempolitiek.
En opnieuw werden inwoners buitenspel gezet.

BVNL Voorne aan Zee kiest bewust een andere weg. Wij kiezen voor volkspolitiek. Dat betekent luisteren, keuzes maken en verantwoordelijkheid nemen. Ook wanneer dat botst met Haagse instructies.

Daarom zijn wij tegen een AZC in Voorne aan Zee. Helder en zonder voorbehoud. En wie zegt dat gemeenten “geen keuze hebben”, kijkt niet naar de feiten. Het college van B en W van Goeree-Overflakkee heeft onlangs expliciet nee gezegd tegen het COA: geen verlenging van de asielboten tot 2027 en geen onderzoek naar een nieuwe opvanglocatie op het eiland. Dat besluit kwam niet uit Den Haag, maar uit het gemeentehuis. Het laat zien dat lokale autonomie geen loze kreet is, maar een keuze.

In tegenstelling tot partijen als Partij Voorne aan Zee, IBV en ONS Voorne zullen wij nooit alsnog instemmen omdat het “nu eenmaal moet van het Rijk”. Een Haagse opdracht is geen democratisch mandaat en geen moreel argument. Lokale autonomie betekent dat je ook nee durft te zeggen.

Geen achterkamertjes.
Geen procedurestapeling om besluiten door te drukken.
Geen schijnparticipatie met een vooraf vaststaande uitkomst.

Wij zeggen: nee tegen AZC’s, ja tegen referenda, ja tegen duidelijke keuzes en ja tegen een stevig signaal richting Den Haag. Als verandering niet van boven komt, dan moet zij van onderaf worden afgedwongen. Door gemeenten die hun rug recht houden.

De volksdemocratie kan terug.
Maar alleen als we stoppen met buigen voor het systeem.

Daar zet ik mij voor in.
Voor BVNL.
Voor een veilig, herkenbaar en vertrouwd Voorne aan Zee.

Kees Waals